Φέτος το Πάσχα των Ορθοδόξων και των Καθολικών συμπίπτει στην ίδια ημερομηνία, su 20 aprile. Γιατί όμως η ημερομηνία του Πάσχα μετακινείται και ποια είναι ιστορικά η σχέση……
ανάμεσα στους αστρονομικούς υπολογισμούς και στον καθορισμό της ημερομηνίας του από τις χριστιανικές εκκλησίες στην Ανατολή και στη Δύση;
Οπως αναφέρει το ΑΜΠΕ, σε σχετικό άρθρο, ο Εβραίοι, με βάση το σεληνιακό ημερολόγιο που χρησιμοποιούσαν και το οποίο βασιζόταν στον κύκλο της Σελήνης, τον λεγόμενο «συνοδικό μήνα», γιόρταζαν το Πάσχα -από την εβραϊκή λέξη «πεσάχ» που σημαίνει «διέλευση» (mar Rosso)- il 14 del mese di Nisan, che era il giorno della luna piena prima molla, που γίνεται κατά την εαρινή ισημερία ή αμέσως μετά από αυτήν.
Ωστόσο επειδή ο Χριστός αναστήθηκε την πρώτη μέρα μετά το Εβραϊκό Πάσχα, η εαρινή ισημερία συνδέθηκε με τον εορτασμό του Χριστιανικού «καινού» (νέου) Πάσχα σε ανάμνηση της «διάβασής Του από τον θάνατο στη ζωή».
Κατά τους πρώτους τρεις αιώνες της Χριστιανοσύνης, οι διάφορες τοπικές εκκλησίες γιόρταζαν το Πάσχα σε διαφορετικές ημερομηνίες. Οι ιουδαΐζουσες εκκλησίες (κυρίως της Μικράς Ασίας) το γιόρταζαν κατά την ημέρα του θανάτου του Χριστού την 15η του εβραϊκού μήνα Νισάν (in qualsiasi giorno della settimana è sceso), ενώ άλλες εκκλησίες (κυρίως οι εθνικές) κατά την πρώτη Κυριακή -ως αναστάσιμη μέρα- dopo la luna piena prima molla.
Εξαιτίας των διαφορών και διαφωνιών αυτών, η Α’ Οικουμενική Σύνοδος στη Νίκαια, που συνεκλήθη από τον Μέγα Κωνσταντίνο το 325 AD, αποφάσισε ότι το Πάσχα θα πρέπει να εορτάζεται την πρώτη Κυριακή, μετά την πρώτη πανσέληνο της άνοιξης και αν η πανσέληνος συμβεί Κυριακή, τότε να εορτάζεται την αμέσως επόμενη Κυριακή.
Gatto’ αυτό τον τρόπο, το χριστιανικό Πάσχα δεν θα συνέπιπτε ποτέ με το εβραϊκό, ενώ ο εορτασμός του χριστιανικού Πάσχα συνδέθηκε επίσημα με ένα αστρονομικό φαινόμενο, di primavera e il primo plenilunio di primavera (τη λεγόμενη και «Πασχαλινή πανσέληνο»).
Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος ανέθεσε στον εκάστοτε Πατριάρχη Αλεξανδρείας να γνωστοποιεί κάθε χρόνο στις άλλες εκκλησίες την ημέρα του Πάσχα, αφού προηγουμένως είχε υπολογιστεί -με τη βοήθεια των έγκριτων αστρονόμων της Αλεξάνδρειας- η ημερομηνία της πρώτης εαρινής πανσελήνου. conseguentemente, για να υπολογιστεί η ημερομηνία του Πάσχα ενός έτος, αρκούσε να είναι γνωστή η ημερομηνία της πρώτης εαρινής πανσελήνου και, poi, να βρεθεί η πρώτη Κυριακή μετά από αυτή την πανσέληνο.
Το ημερολόγιο που ίσχυε την εποχή της Α’ Consiglio ecumenico, Julian era che Giulio Cesare aveva adottato il 45 BC, με τη βοήθεια του Έλληνα αλεξανδρινού αστρονόμου Σωσιγένη. quest'ultimo, με βάση τους υπολογισμούς του «πατέρα» της αστρονομίας ‘Ιππαρχου (που πριν έναν αιώνα με θαυμαστή ακρίβεια είχε υπολογίσει ότι το ηλιακό έτος έχει διάρκεια 365,242 giorni), stabilito un calendario, i cui anni ha avuto 365 giorni, mentre ogni quattro anni (το δίσεκτο) πρόσθετε μία ακόμη μέρα.
Δύο σφάλματα
tuttavia, secondo Dionysis Simopoulo, διευθυντή του Πλανηταρίου του Ιδρύματος Ευγενίδου, το Ιουλιανό Ημερολόγιο είχε κάποιες ατέλειες, επειδή υπήρχε ακόμη μια μικρή απόκλιση, με δεδομένο ότι η διάρκεια του ηλιακού έτους στην πραγματικότητα είναι 365,242199 giorni. così, το καθορισμένο από τον Σωσιγένη έτος είναι μεγαλύτερο του πραγματικού κατά 11 minuti e 13 secondi
Κάθε τέσσερα χρόνια, το μικρό αυτό λάθος γίνεται περίπου 45 λεπτά και κάθε 129 χρόνια φτάνει την μία μέρα, με συνέπεια να απομακρύνεται συνεχώς προς τα εμπρός η εαρινή ισημερία. esso 1572, όταν εξελέγη πάπας ο Γρηγόριος ΙΓ’, ανέθεσε στους αστρονόμους Χριστόφορο Κλάβιους και Λουίτζι Λίλιο να προωθήσουν μία ημερολογιακή μεταρρύθμιση, που δημοσιεύτηκε το 1582.
Il 5 ottobre 1582 ονομάστηκε 15η Οκτωβρίου, για να διορθωθεί το λάθος των δέκα ημερών, που είχαν συσσωρευτεί κατά τους προηγούμενους 11 secoli, così l'equinozio di primavera per tornare il 21 marzo, όπως ήταν κατά την Α’ Οικουμενική Σύνοδο.
Το Νέο ή Γρηγοριανό Ημερολόγιο έγινε αποδεκτό από τα καθολικά κράτη της Ευρώπης μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, ενώ τα προτεσταντικά κράτη καθυστέρησαν πολύ περισσότερο. Στην Ανατολή η αντίδραση της Ορθόδοξης Εκκλησίας στο Γρηγοριανό Ημερολόγιο ήταν ακόμη πιο έντονη και έτσι το Ιουλιανό Ημερολόγιο παρέμεινε σε ισχύ σε όλα τα Ορθόδοξα κράτη έως τον 20ό αιώνα.
Η ελληνική κυβέρνηση ανακίνησε το ημερολογιακό θέμα το 1919 e 1923, το Ιουλιανό Ημερολόγιο αντικαταστάθηκε από το Γρηγοριανό, με έναρξη της εφαρμογής του στις 16 febbraio 1923, που ονομάστηκε 1η Μαρτίου. Hanno rimosso che 13 giorni dalla 1923, γιατί στις δέκα ημέρες λάθους μεταξύ Γρηγοριανού και Ιουλιανού από το 325 AD. έως το 1582, είχε προστεθεί η καθυστέρηση και άλλων τριών ημερών στα περίπου 340 χρόνια που είχαν παρέλθει από την πρώτη εισαγωγή του Γρηγοριανού Ημερολογίου στη Δύση.
Αρχικά η Εκκλησία μας διατήρησε το Ιουλιανό Ημερολόγιο, όμως -για να αποφευχθεί η σύγχυση- αποδέχτηκε, esso 1924, το εκκλησιαστικό ημερολόγιο να συνταυτιστεί με το πολιτικό και να ισχύσει για τις ακίνητες εορτές. Από την άλλη όμως, δεν προέβη σε παράλληλη αλλαγή του πασχάλιου ημερολογίου και των κινητών εορτών (σχεδόν το ένα τρίτο του εορτολογίου), που στη χώρα μας εξακολουθούν να υπολογίζονται, fino ad oggi, με βάση το Ιουλιανό ή Παλαιό Ημερολόγιο.
Σύμφωνα με τον κ.Σιμόπουλο, η διαφορά του εορτασμού του Πάσχα ανάμεσα στις δυτικές και στις ανατολικές εκκλησίες δεν βασίζεται μόνο στο λάθος του Ιουλιανού Ημερολογίου, αλλά και στον -επίσης ελλιπή- «Μετωνικό Κύκλο» (του 5ου αιώνα π.Χ.), που χρησιμοποιούσαν ακόμη οι χριστιανοί Αλεξανδρινοί αστρονόμοι και με βάση τον οποίο η Ορθόδοξη Εκκλησία εξακολουθεί να υπολογίζει τις ημερομηνίες των μελλοντικών εαρινών πανσελήνων.
Σύμφωνα με τον Σεληνιακό κύκλο του Αθηναίου αστρονόμου Μέτωνος (432 BC), 19 τροπικά-ηλιακά έτη (το χρονικό διάστημα μεταξύ δύο διαδοχικών εαρινών ισημεριών) είναι περίπου ίσα με 235 σεληνιακούς συνοδικούς μήνες, δηλαδή υποτίθεται ότι μετά την παρέλευση 19 ετών οι ημερομηνίες των πανσελήνων επαναλαμβάνονται, κάτι όμως που δεν είναι τελείως ακριβές.
Η περίοδος των 235 σεληνιακών μηνών δεν είναι ακριβώς ίση με 19 anni, αλλά μεγαλύτερη κατά 0,086399 ημέρες ή 2 ώρες, 4 minuti e 24,8736 δευτερόλεπτα σε κάθε 19ετή κύκλο. Με την πάροδο των ετών, τα λάθη αυτά έχουν συσσωρευτεί και έτσι, su 13 giorni a Juliana errato equinozio di primavera, προστίθεται πλέον και το λάθος του 19ετούς Μετωνικού κύκλου, che gli importi, da 325 AD. fino ad oggi, in circa quattro-cinque giorni, προσδιορίζοντας έτσι την Μετώνεια (o Julian) πανσέληνο τέσσερις έως πέντες μέρες αργότερα από την πραγματική.
La Chiesa greco-ortodossa utilizza ancora il vecchio calendario giuliano e il ciclo metonico per la determinazione della data della Pasqua. così, molte volte, το ορθόδοξο Πάσχα εορτάζεται όχι την πρώτη Κυριακή μετά την πανσέληνο αλλά την επόμενη (όπως συνέβη το 2012) ή ακόμη εορτάζεται μετά τη δεύτερη εαρινή πανσέληνο (όπως συνέβη το 2002 e 2013), invece della prima Domenica dopo la luna piena prima molla, come stabilito dal Consiglio di Nicea.
Οπως αναφέρει το ΑΜΠΕ, σύμφωνα με τον μαθηματικό-ημερολόγο Δημήτρη Μπουνάκη, κατά τον τρέχοντα 21ο αιώνα τα όρια εορτασμού του ορθόδοξου Πάσχα είναι από τις 4 aprile (το νωρίτερο) fino a 8 maggio (το αργότερο). Οι παλαιοημερολογίτες έχουν κοινό Πάσχα με τους υπόλοιπους ορθόδοξους (του νέου ημερολογίου), αλλά με ημερομηνία 13 μέρες μικρότερη (fino a 2099), έτσι το φετινό Πάσχα το γιόρτασαν στις 7 aprile.
Congiuntamente celebrato la Pasqua per i cattolici e ortodossi, quando sia il Gregorian, όσο και η Ιουλιανή-Μετώνεια πασχαλινή πανσέληνος πέσουν από την Κυριακή μέχρι το Σάββατο της ίδιας εβδομάδας οπότε την αμέσως επόμενη Κυριακή είναι το κοινό Πάσχα.
Αυτό ακριβώς συμβαίνει το 2014, καθώς φέτος η Γρηγοριανή πασχαλινή πανσέληνος πέφτει στις 14 Απριλίου και η Ιουλιανή-Μετώνεια στις 18 aprile, ενώ η πραγματική αστρονομική πανσέληνος είναι στις 15 aprile.
Κοινός θα είναι ο εορτασμός και τα έτη 2017 (su 16 aprile), 2025 (20 aprile), 2028, 2031, 2034, 2037, 2038, 2041, ωστόσο το τελευταίο κοινό Πάσχα υπολογίζεται -σύμφωνα με τον κ.Μπουνάκη- ότι θα συμβεί το έτος 2698, come dopo 2700 -a causa dell'accumulo di errore Metoneiou- δεν θα μπορούν να πέσουν ποτέ την ίδια εβδομάδα η Ιουλιανή και η Γρηγοριανή πανσέληνος.
In ogni caso, αυτή η διαφορά στον εορτασμό του Πάσχα ανάμεσα στις ανατολικές και τις δυτικές εκκλησίες, σύμφωνα με τον κ.Σιμόπουλο, δεν αφορά δογματικά θέματα της Χριστιανικής εκκλησιαστικής λατρείας ή θρησκείας, αλλά ένα αστρονομικό-μαθηματικό πρόβλημα.
fonte : iefimerida.gr
Diligenza : Ticker di NewsRoom Mykonos
Diligenza : Ticker di NewsRoom Mykonos