Αντώνης Καφάτος – Καθηγητής Προληπτικῆς Ἰατρικῆς και
Διατροφῆς τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Κρήτης.
διεξήχθη σε 609 παιδιά ἡλικίας 5 ὡς 15,5 ετών ἀπό τη
Θεσσαλονίκη, elle 12,1% τῶν παιδιῶν και ἐφήβων ἀκολουθοῦν
πλήρη νηστεία.
κρέατος, γαλακτοκομικῶν προϊόντων και ἀβγῶν, και γενικά
ἀπό την κατανάλωση τροφῶν πού ἐπιβαρύνουν τον ὀργανισμό,
κάθε Τετάρτη και Παρασκευή, καθώς και στις νηστείες τῶν
Χριστουγέννων (40 ἡμέρες- ἐπιτρέπεται το ψάρι) και του Πάσχα
(48 ἡμέρες- ἐπιτρέπεται το ψάρι την 25η Μαρτίου και την
Κυριακή τῶν Βαΐων), τῶν Αγίων Ἀποστόλων (7 ὁ Ἀθηνῶν⁇ ερώνυμος 20 ἡμέρες-
ἐπιτρέπεται το ψάρι) και τοῦ Δεκαπενταύγουστου (15 ἡμέρες
ἐπιτρέπεται το ψάρι στη γιορτή τῆς Μεταμορφώσεως του
Σωτήρος).
Ένα ἀπό τά σημαντικά εὑρήματα τῆς μελέτης, ήταν ότι τά παιδιά που νηστεύουν, είτε όλες τις ημέρες της νηστείας είτε λιγότερες, καταναλώνουν σημαντικά περιορισμένο αριθμό θερμίδων σε σύγκριση με εκείνα πού δέν νηστεύουν ποτέ.
Να σημειωθεί ότι κορεσμένα λιπαρά είναι όλα τα ζωϊκά λίπη, καθώς και τρία φυτικά λίπη: elle
φοινικέλαιο που χρησιμοποιείται ἀαπό ορισμένες αλυσίδες φάστφουντ, το λίπος του κακάο, το οποίο βρίσκεται σε σοκολάτες, και το λίπος τῆς ἰνδικῆς καρύδας.
«Τά παιδιά πού νηστεύουν φαίνεται να έχουν καλύτερες επιλογές στήν κατανάλωση τροφίμων και πλησιάζουν περισσότερο τις ημερήσιες συνιστώμενες ποσότητες τῶν περισσότερων θρεπτικῶν
συστατικῶν, σε σχέση με εκείνα που δέν νηστεύουν καθόλου, ενώ δεν επηρεάζεται η σωματική τους
ανάπτυξη», λέει ο Καθηγητής.
Ἀφότου οἱ οἰκογένειες ἔπαψαν νά μαγειρεύουν καθημερινά, τά παιδιά ἄρχισαν νά καταναλώνουν συχνότερα φαγητά – «σκουπίδια», με συνέπεια το βάρος τους νά αὐξηθεῖ. Την τελευταῖα 25ετία στήν Ἑλλάδα τά ὑπέρβαρα καί παχύσαρκα παιδιά διπλασιάστηκαν καί ὑπολογίζεται ὅτι ζυγίζουν περίπου τρία κιλά περισσότερο ἀπό ὅ,τι μία δεκαετία πρίν. Δέν εἶναι τυχαῖο ὅτι σήμερα στή χώρα μας τό 22,5% τοῦ πληθυσμοῦ εἶναι παχύσαρκο. Ἡ νηστεία, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ βασικό στοιχεῖο τῆς Ἑλληνικῆς μεσογειακῆς διατροφῆς, μπορεῖ ὅπως λένε οἱ εἰδικοί νά δώσει λύση στό πρόβλημα τῆς παχυσαρκίας μέ τόν πιό ὑγιεινό τρόπο.
Τι πρέπει νά προσλαμβάνουν καθημερινά τά παιδιά
Ὡς 1.500 (γιά παιδιά ὡς 10 ἐτῶν) καί κατά μέσον ὅρο 2.000 (γιά
ἐφήβους ὡς 14 ἐτῶν, ἀνάλογα μέ τό φύλο, τό ὕψος καί τή
δραστηριότητα).
Λίπη
Ὡς 50 γραμμάρια.
2-3 ἐτῶν πρέπει νά διατηροῦν τή συνολική ἡμερήσια πρόσληψη λίπους στό 30%-35% τῶν θερμίδων πού καταναλώνουν.
4-18 ἐτῶν τό ποσοστό πρέπει νά περιοριστεῖ στό 25%-35%.
Τά περισσότερα λίπη πρέπει νά προέρχονται ἀπό τίς πηγές
πολυακόρεστων καί μονοακόρεστων λιπαρῶν ὀξέων, ὅπως
εἶναι τά ψάρια, οἱ ξηροί καρποί, τό ἐλαιόλαδο, καί νά
ἀποφεύγουν τά κορεσμένα καί τράνς λιπαρά.
Ἁλάτι
(Μία κουταλιά ἅλατος ἰσοδυναμεῖ μέ 2.300 mg):
Τόν πρῶτο χρόνο: Ὡς 1 γραμμάριο, δηλαδή 400 mg νάτριο.
2-3 ἐτῶν: 2 γραμμάρια, 4-6 ἐτῶν: 3 γραμμάρια, 7-10 ἐτῶν: 5 γραμμάρια. Τέρμα τό ὀξειδωτικό στρές.
Ὁ… ἐξορισμός τῶν τροφίμων ζωϊκῆς προέλευσης ἀπό τό
διαιτολόγιο ὅσων ἀκολουθοῦν τήν Ὀρθόδοξη νηστεία δέν
ἐξαντλεῖ τόν ὀργανισμό. Καί αὐτό διότι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι
νηστεύουν καταναλώνουν ἄλλα τρόφιμα ὑψηλῆς διατροφικῆς
ἀξίας, ὅπως εἶναι τά θαλασσινά, τό λάδι καί τό ταχίνι.
Σύμφωνα μέ ἔρευνες τοῦ Τμήματος Προληπτικῆς Ἰατρικῆς καί
Διατροφῆς τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Κρήτης, ὅσοι νηστεύουν δέν
ἔχουν σιδηροπενική ἀναιμία, ἐνῶ ἡ ὁλική τους χοληστερόλη
εἶναι χαμηλότερη σέ σύγκριση μέ ἐκείνους πού δέν νηστεύουν.
ὀξειδωτικοῦ στρές, δηλαδή, ὅπως ἐξηγεῖ ὁ κ. Καφάτος,
«αὐξάνονται οἱ ἐλεύθερες ρίζες ὀξυγόνου στόν ὀργανισμό
leur, οἱ ὁποῖες εἶναι ἐξαιρετικά τοξικές καί ἐπιφέρουν
βλάβες στίς κυτταρικές μεμβράνες καί στό DΝΑ τῶν κυττάρων,
δηλαδή προκαλοῦν ἀλλοιώσεις στό γονιδίωμα».
Οἱ εἰδικοί εἶναι κατηγορηματικοί: Ἡ Ὀρθόδοξη νηστεία
ἀποτελεῖ ἕνα σημαντικό ὅπλο γιά τήν καταπολέμηση τῆς
παχυσαρκίας καί τῶν νοσημάτων πού τή συνοδεύουν (ὑπέρταση,
ὑπερλιπιδαιμίες, σακχαρώδης διαβήτης, ἐγκεφαλικά καί
καρδιακά ἐπεισόδια, καρκίνος κ.ἄ.).
Οἱ βασικοί κανόνες
- Νά ἀποφεύγετε τό τηγάνισμα τῶν θαλασσινῶν ἤ τῶν
λαχανικῶν καί τήν ὑπερκατανάλωση ὑδατανθράκων (ψωμιά,
μακαρόνια κ.ἄ.). - Νά προτιμᾶτε τό ἐλαιόλαδο ἀπό ὁποιοδήποτε ἄλλο φυτικό ἔλαιο.
Βάλτε στό διαιτολόγιό σας τό ταχίνι καί τούς ξηρούς καρπούς, ἀλλά μέ μέτρο διότι παχαίνουν. - Καλύψτε την ἔλλειψη ζωϊκῶν πρωτεϊνῶν με ὄσπρια και θαλασσινά.
Μήν παραλείπετε την πρόσληψη πρωτεϊνῶν, βιταμινῶν τοῦ
συμπλέγματος Β, ἀσβεστίου και σιδήρου. Ἔτσι δέν θά
αἰσθάνεστε κουρασμένοι.
Ἡ θρεπτική ἀξία
Ἐλαιόλαδο: Ἐνισχύει την ἄμυνα ἔναντι τοῦ
καρκίνου. Εὐεργετικές ἐπιδράσεις στίς μεταβολικές
λειτουργίες τῆς γαστρεντερικῆς ὁδοῦ.
Λαχανικά, χόρτα και φροῦτα: Εὐεργετικά γιά
τήν ὑγεία τοῦ πεπτικοῦ και γαστρεντερικοῦ συστήματος.
Μελέτες ἔχουν δείξει ὅτι μειώνουν τίς πιθανότητες
ἐκδήλωσης καρκίνου τοῦ παχέος ἐντέρου καί καρδιαγγειακῶν
νοσημάτων. Ἔχουν καί ἀντιοξειδωτικές ἰδιότητες.
Ταχίνι: Ἔχει ἀντιγηραντικές καί
ἀντιυπερτασικές ἰδιότητες. Βοηθᾶ στήν καταπολέμηση τῆς
χοληστερόλης, στό ἀνοσοποιητικό, στήν πρόληψη τοῦ
καταρράκτη, στήν ἀντιμετώπιση τοῦ διαβήτη καί τῆς
ἀρτηριοσκλήρυνσης και στή σωστή λειτουργία τοῦ ἥπατος!
Ξηροί καρποί: Περιέχουν ὑψηλές ποσότητες
ἀσβεστίου. Πλούσιοι σε πολυακόρεστα λιπαρά ὀξέα,
πρωτεΐνες, ἰχνοστοιχεῖα, φυτικές ἴνες και βιταμίνες.
Θαλασσινά: Πλούσια σε βιταμίνες, ω-3 λιπαρά ὀξέα (εὐεργετικά για το καρδιαγγειακό σύστημα).